Kültürel Mirasımıza Sahip Çıkalım: Büyükada’daki Güntekin Yalısı Koruma Altına Alınmalıdır

HABER-ARTİN ŞİRİNPINAR

Kültürel Mirasımıza Sahip Çıkalım: Büyükada’daki Güntekin Yalısı Koruma Altına Alınmalıdır

Türk edebiyatının en güçlü kalemlerinden biri olan Reşat Nuri Güntekin’in uzun yıllar

yaşadığı Büyükada’daki evi, bugün ne yazık ki kamusal erişime kapalı ve koruma

politikaları açısından belirsiz bir durumda bulunmaktadır. Oysa bu yapı yalnızca bir konut

değil; edebiyat tarihimizin, kültürel hafızamızın ve ulusal kimliğimizin yaşayan

tanıklarından biridir.

Büyükada, tarihi dokusu ve kültürel birikimiyle İstanbul’un en özel bölgelerinden biridir.

Adanın Maden Mahallesi’nde, Yılmaztürk Caddesi No:169 adresinde yer alan ve

kamuoyunda “Güntekin Yalısı” olarak bilinen bu zarif köşk; beyaz cephesi, pembe

panjurları ve denize açılan siluetiyle hem mimari hem de edebi açıdan büyük bir değere

sahiptir.

Bu ev, yalnızca estetik bir yapı olmanın ötesinde; Çalıkuşu, Yaprak Dökümü, Dudaktan

Kalbe gibi Türk edebiyatının temel taşlarından sayılan eserlerin üretildiği bir mekândır.

Dolayısıyla burası, yalnızca bir yazarın evi değil; ulusal hafızamızın somut bir parçası,

kültürel sürekliliğimizin taşıyıcısıdır.

Ancak bugün yapı özel mülkiyet kapsamında bulunmakta, müze statüsünde olmadığı için

kamusal erişime kapalı tutulmaktadır. İçeride bulunan kitapların ve kişisel eşyaların

korunması amacıyla dokunulmasının istenmediği ifade edilse de, böylesine kıymetli bir

kültürel mirasın tamamen toplumdan izole edilmesi kaygı vericidir.

Kültürel miras yalnızca korunarak değil, toplumla buluşturularak yaşatılır. Bu nedenle ilgili

kamu kurumları, yerel yönetimler, kültür-sanat kuruluşları ve koruma kurulları arasında iş

birliği sağlanarak:

• Yapının kontrollü biçimde ziyarete açılması,

• Belirli dönemlerde rehberli turlar düzenlenmesi,

• Dijital müzecilik yöntemleriyle sanatseverlere çevrim içi erişim sağlanması,

• Evin edebi mirasını yaşatacak kültürel programlar geliştirilmesi

gibi adımların atılması büyük önem taşımaktadır.

Bugün dünyanın birçok ülkesinde yazar evleri; kültürel turizmin, edebiyat bilincinin ve

toplumsal hafızanın güçlenmesinde kritik rol oynamaktadır. Tolstoy’un Yasnaya Polyana’sı,

Victor Hugo’nun Paris’teki evi, Dickens’ın Londra’daki evi gibi örnekler, kültürel mirasın

nasıl yaşatılabileceğine dair güçlü modeller sunmaktadır. Reşat Nuri Güntekin gibi bir değerin

hatırasını yaşatmak da benzer bir yaklaşımı gerektirmektedir.

Bu çağrı; yalnızca bir yapının korunması değil, bir hafızanın, bir kültürün ve bir edebi

mirasın geleceğe taşınması çağrısıdır. Büyükada’nın ruhuna, İstanbul’un tarihine ve Türk

edebiyatının onuruna yakışır şekilde, Güntekin Yalısı’nın koruma altına alınması ve

gelecek kuşaklara aktarılması için gerekli adımların ivedilikle atılmasını kamuoyunun

dikkatine sunarız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

MURAT TÜZEL

CHP İstanbul İl Başkanlığı

Turizmden Sorumlu Komisyon Başkanı

Şişli Kent Konseyi Turizm Komisyon Başkanı

Dünya Seyahat Gazetecileri ve

Yazarları Federasyonu Üyesi